Từ điển Blog Về dự án Ủng hộ ♡

Đọc & Tìm hiểu

Bài viết về văn hóa Mường

Bài viết của cộng đồng và các nguồn uy tín được tuyển chọn từ Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, Ninh Bình — để hiểu sâu hơn về tiếng nói và văn hóa người Mường.

Sử thi "Đẻ đất đẻ nước" — kho từ vựng cổ còn sót lại

📖
Văn hóa

Thiên sử thi Mường chứa hàng trăm từ cổ không còn dùng trong hội thoại thường ngày. Chúng ta có thể khai thác như thế nào?

Văn học dân gian · 4 phút đọc

Hướng dẫn đóng góp từ vựng cho muong.wiki — từng bước một

📝
Hướng dẫn

Bạn biết tiếng Mường? Đây là cách đơn giản nhất để đóng góp vào từ điển cộng đồng — không cần biết lập trình.

Cộng đồng · 3 phút đọc

Tiếng Mường và tiếng Việt cổ: anh em tách ra từ thế kỷ 12

🔍
So sánh

Ngôn ngữ học lịch sử cho thấy tiếng Mường là "hóa thạch sống" của tiếng Việt trước thời Nhà Lý.

Ngôn ngữ học · 6 phút đọc

"Tôi sợ con mình không còn hiểu ông bà nói gì"

🤝
Cộng đồng

Phỏng vấn người Mường ở Hòa Bình về hành trình ghi lại tiếng mẹ đẻ trước khi thế hệ trẻ quên hết.

Phỏng vấn · 5 phút đọc

Bộ chữ viết tiếng Mường 2016: ưu điểm, hạn chế và cách dự án này dùng

✍️
Ngôn ngữ học

UBND tỉnh Hòa Bình phê duyệt bộ chữ Mường năm 2016. Đây là nền tảng chính tả dự án đang sử dụng.

Chính sách ngôn ngữ · Sắp có

💡

Các bài viết được tuyển chọn từ báo chí và tổ chức uy tín. Phân loại theo chủ đề. Bấm để đọc bài gốc — không sao chép nội dung.

🙏 Mo Mường 8
Heritage Vietnam Airlines Tạp chí
Mo Mường và nghi lễ "mát nhà"
Giới thiệu Mo Mường và nghi lễ "mát nhà" — di sản phi vật thể đặc trưng. Có phiên bản tiếng Anh song song.
Báo Nhân Dân Trung ương
Gìn giữ giá trị văn hóa độc đáo của Mo Mường
Mo Mường là kết tinh kinh nghiệm lao động và triết lý nhân sinh của người Mường. Đang trên hành trình trở thành di sản UNESCO.
VietnamNet Báo điện tử
Đệ trình UNESCO Mo Mường, Nghệ thuật Chèo là Di sản phi vật thể
Mo Mường có 9 thể loại nghi lễ, truyền miệng qua nhiều thế hệ. Năm 2024 Chính phủ đồng ý đệ trình UNESCO.
Báo Thanh Hóa Địa phương
Bảo tồn, gìn giữ phong tục "mo" của người Mường
Phong tục làm mo của người Mường vừa rất khoa học vừa giàu tính nhân văn. Nỗ lực bảo tồn tại Thanh Hóa.
Báo Thanh Hóa Địa phương
Độc đáo Mo Mường
Người Mường không có chữ viết, nhưng các bài Mo vẫn được lưu giữ vẹn nguyên nhờ truyền miệng qua các thầy Mo.
Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật Học thuật
Bảo tồn nghi lễ Mo của dân tộc Mường, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình
Mo Mường gắn với tang lễ và các nghi lễ cộng đồng tại Nho Quan. Thầy mo dẫn hồn người chết về "Mường Chạ Đống" (thế giới tổ tiên).
Báo Ninh Bình Địa phương
Đồng bào Mường ở Nho Quan: Chung tay gìn giữ văn hóa truyền thống
Huyện Nho Quan phục dựng nghi lễ Mo Mường, đám cưới Mường; xuất bản sách ảnh song ngữ giới thiệu bản sắc văn hóa người Mường Nho Quan.
Báo Chính phủ Trung ương
Đệ trình UNESCO 2 Di sản văn hóa phi vật thể: Mo Mường và Nghệ thuật Chèo
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đồng ý đệ trình UNESCO xem xét đưa Mo Mường vào Danh sách Di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp (2024).
🗣️ Ngôn ngữ & Chữ viết 8
Báo Thanh Hóa Địa phương
Nguyễn Xuân Luật và 25 năm cày ải với Từ điển Việt-Mường Thanh Hóa
Tác giả người Kinh dành 25 năm biên soạn 12.800 từ vựng tiếng Mường Thanh Hóa — bộ từ điển riêng cho phương ngữ xứ Thanh.
Báo Thanh Hóa Địa phương
Từ điển Việt-Mường Thanh Hóa — Một cuốn sách quý
Bộ từ điển ghi lại phương ngữ Mường xứ Thanh cùng truyện thơ Mường: Nàng Nga - Hai Mối, Nàng Ờm và chàng Bồng Hương.
Wikipedia tiếng Việt Bách khoa mở
Tiếng Mường — Wikipedia
Phân loại ngôn ngữ học, hệ thống thanh điệu, phương ngữ vùng, mối quan hệ với tiếng Việt và lịch sử chữ viết tiếng Mường.
Báo Nhân Dân Trung ương
Bảo tồn tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
Năm 2023, Trường CĐSP Hòa Bình mở 20 lớp dạy tiếng Mường. Kế hoạch 2024–2025: bồi dưỡng 5.000 cán bộ và giáo viên toàn tỉnh.
Báo Phú Thọ Địa phương
Bảo tồn và lan tỏa tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
Phú Thọ có 184.141 người Mường (14,1% dân số). Đề án bảo tồn tiếng Mường 2018–2025: đào tạo giáo viên, cấp chứng chỉ cho 576 học viên năm 2024.
Viện Ngôn ngữ học — VASS Học thuật
Viện Ngôn ngữ học — Trang chủ
Đơn vị biên soạn Từ điển Mường-Việt (2001). Hợp tác Viettel AI 2024. Địa chỉ: Số 9 Kim Mã Thượng, Hà Nội.
Báo Nhân Dân Trung ương
Giữ ngôn ngữ để bảo tồn bản sắc
Phóng sự thực địa: người Mường ở Yên Thủy, Hòa Bình đang dần không dùng tiếng Mường trong đời sống. Vai trò của chính cộng đồng.
Wikipedia tiếng Việt Bách khoa mở
Người Mường — Wikipedia
Tổng quan về dân tộc Mường: 1.452.095 người (2019), lịch sử, phân bố địa lý, ngôn ngữ, phong tục và văn hóa.
🌿 Văn hóa & Cồng chiêng 10
Báo Nhân Dân Trung ương
Dân tộc Mường — Tổng quan
Người Mường đông thứ 4 cả nước (1,4 triệu người), tập trung Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, Sơn La. Văn hóa phong phú, giàu bản sắc.
Báo Thanh Hóa Địa phương
Gìn giữ nét đẹp văn hóa của người Mường, Thái tỉnh Thanh Hóa
Người Mường là dân tộc thiểu số đông nhất Thanh Hóa, tập trung ở Thạch Thành, Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Bá Thước.
Báo Hòa Bình Địa phương
Cồng chiêng trong đời sống người Mường
Cồng chiêng là nhạc cụ thiêng liêng gắn bó với mọi nghi lễ — từ lễ tang đến mừng nhà mới. Mường Vang (Phú Thọ) lưu giữ 1.200 chiêng.
Sở VHTTDL Phú Thọ Nhà nước
Bảo tồn cồng chiêng dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ
Phú Thọ có 184.141 người Mường — hình thành từ thời Hùng Vương. Cồng chiêng gắn với lễ hội mùa màng và nghi lễ nông nghiệp trồng lúa nước.
Báo Phú Thọ Địa phương
Độc đáo văn hóa Mường Vang
Mường Vang lưu giữ 1.200 chiêng, 19.000 nhà sàn, 10 CLB hát dân ca — điểm sáng bảo tồn văn hóa Mường Phú Thọ.
Báo Ninh Bình Địa phương
Nét đẹp văn hóa dân ca Mường
Người Mường Ninh Bình (20.000 người ở Nho Quan) có 4 nhóm: Mường Vang, Mường Rậm, Mường Bơ, Mường Kỳ Lão — mỗi nhóm một bản sắc riêng.
Văn hóa Việt Nam Nghiên cứu
Người Mường ở Ninh Bình và những yếu tố văn hóa truyền thống
Nghiên cứu về văn hóa người Mường tại Nho Quan: nhà sàn, trang phục, ẩm thực, tín ngưỡng và sự giao thoa với văn hóa người Kinh.
Báo Nhân Dân Trung ương
Bảo tồn văn hóa dân tộc Mường và nền "Văn hóa Hòa Bình"
Đề án Bảo tồn văn hóa Mường (11/2023): lập hồ sơ 5 di sản phi vật thể, phục dựng lễ hội, chiêng Mường, nhà sàn toàn tỉnh Hòa Bình.
Báo Văn hóa Bộ VHTTDL
Bảo tồn văn hóa dân gian dân tộc Mường gắn với du lịch cộng đồng
Sở VHTTDL Phú Thọ và huyện Tân Sơn tổ chức lớp truyền dạy hát Ví, cồng chiêng, múa khăn cho 30 học viên tại xã Long Cốc (2024).
Sở VHTTDL Thanh Hóa Nhà nước
Sức sống mãnh liệt của văn hóa dân tộc Mường
Bộ sách loạt bài của Sở Văn hóa Thanh Hóa về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường xứ Thanh.
🏡 Nhà sàn & Du lịch cộng đồng 8
Báo Dân Trí Báo điện tử
Độc đáo nét đẹp nhà sàn người Mường ở xứ Thanh
Nhà sàn Mường chia 4 gian: Móng Tông (gian thiêng), Móng Mụ (gian bà), Buồng dâu, Buồng con. Cầu thang là hiện vật không thể thiếu.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nhà nước
Khai thác văn hóa Mường ở Cúc Phương thành sản phẩm du lịch đặc trưng
Xã Cúc Phương (Nho Quan, Ninh Bình) với hơn 80% người Mường đang phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa bản địa.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nhà nước
Phú Thọ: Mô hình "Trường học gắn với văn hóa Mường"
Trường Tiểu học Tân Sơn dạy hát Ví, hát Rang, trưng bày đồ dùng truyền thống Mường. Thanh Sơn phát triển du lịch cộng đồng Mường tại Khả Cửu.
Sở TT&TT Ninh Bình Nhà nước
Ninh Bình: Bảo tồn văn hóa Mường gắn với phát triển du lịch
Huyện Nho Quan (29.000 người Mường, 97% dân tộc thiểu số là Mường) hỗ trợ khôi phục nhà sàn, mua cồng chiêng, lập CLB giao duyên tiếng Mường.
VietnamNet Báo điện tử
Sức sống của văn hóa Mường cũng là nét đặc biệt của Nho Quan
Chủ tịch UBND huyện Nho Quan: 29.000 người Mường (15% dân số) là nét đặc sắc. Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc tổ chức thường niên từ 2017.
Tạp chí Văn hóa & Phát triển 2026
Phú Thọ: Văn hóa Mường khơi dậy giá trị truyền thống thành động lực phát triển
Sau hợp nhất Phú Thọ có 800.000 người Mường. Điểm đến tiêu biểu: Xóm Mỗ (Thung Nai), Xóm Ngòi (Suối Hoa), bản Cỏi, bản Dù (Vườn QG Xuân Sơn).
Tạp chí Bảo vệ Rừng & Môi trường 2024
Phú Thọ: Người giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mường
Chị Hà Thị Tiên (Kiệt Sơn, Tân Sơn) dạy hát Ví, múa khăn, chạm đuống cho học sinh tại 2 huyện Tân Sơn và Thanh Sơn từ 2019.
VnExpress Báo điện tử
Người Mường — Chủ đề trên VnExpress
Tổng hợp tin tức, phóng sự và bài viết về người Mường — từ văn hóa truyền thống đến đời sống hiện đại.

Biết bài viết hay về tiếng Mường? Gửi gợi ý →

🏛️

Các văn bản, chính sách và chương trình của Đảng và Nhà nước về bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ dân tộc Mường. Nguồn chính thức từ cơ quan nhà nước.

📜 Trung ương 5
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bộ ngành
Hòa Bình: Bảo tồn tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
Năm 2016 tỉnh Hòa Bình xây dựng và đưa vào sử dụng bộ chữ viết dân tộc Mường — dấu mốc lịch sử. Đề án dạy và học tiếng Mường 2018–2025, tầm nhìn 2030.
Báo Nhân Dân Trung ương
Bảo tồn ngôn ngữ các dân tộc thiểu số
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS 2021–2030 (Quyết định 14/10/2021) — có dự án bảo tồn ngôn ngữ dân tộc Mường.
Báo Chính phủ Trung ương
Đệ trình UNESCO: Mo Mường và Nghệ thuật Chèo
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đồng ý đệ trình UNESCO xem xét đưa Mo Mường vào Danh sách Di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp (2024).
Báo Nhân Dân Trung ương
Giữ ngôn ngữ để bảo tồn bản sắc
Phóng sự thực địa về nguy cơ mất tiếng Mường trong đời sống hàng ngày và vai trò chủ thể của chính cộng đồng trong bảo tồn.
Báo Nhân Dân Trung ương
Bảo tồn tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
2023: 20 lớp dạy tiếng Mường, 3 lớp lực lượng vũ trang. Kế hoạch 2024–2025 bồi dưỡng 5.000 CBCCVC và giáo viên toàn tỉnh Hòa Bình.
📍 Tỉnh thành 5
Báo Hòa Bình Địa phương
Bảo tồn tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
Bộ chữ Mường 2016 xây dựng trên cơ sở chữ quốc ngữ. Lộ trình triển khai dạy và học tiếng Mường trong hệ thống giáo dục tỉnh Hòa Bình.
Báo Phú Thọ Địa phương
Bảo tồn và lan tỏa tiếng nói, chữ viết dân tộc Mường
Phú Thọ triển khai đề án bảo tồn tiếng Mường 2018–2025: đào tạo giáo viên, cấp chứng chỉ cho 576 học viên năm 2024.
Báo Nhân Dân Trung ương
Bảo tồn văn hóa dân tộc Mường và nền "Văn hóa Hòa Bình"
Đề án Bảo tồn tỉnh Hòa Bình (11/2023): lập hồ sơ 5 di sản phi vật thể, phục dựng lễ hội, chiêng Mường, hỗ trợ giữ nhà sàn.
Sở TT&TT Ninh Bình Nhà nước
Ninh Bình: Bảo tồn văn hóa Mường gắn với du lịch
Huyện Nho Quan đầu tư khôi phục nhà sàn, mua cồng chiêng, lập CLB giao duyên tiếng Mường. Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc tổ chức hàng năm.
Sở VHTTDL Thanh Hóa Nhà nước
Sức sống mãnh liệt của văn hóa dân tộc Mường
Loạt bài chính sách bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường của Sở VHTTDL Thanh Hóa. Bài 1 trong chuỗi nghiên cứu thực địa.

Biết văn bản chính sách liên quan? Gửi gợi ý →

Bạn có góc nhìn riêng về tiếng Mường?

Gửi bài viết cho dự án hoặc đề xuất nguồn tham khảo hay.

Khám phá từ điển → Ủng hộ dự án ♡